• 9 Ağustos 2020 / Pazar 20:54
Özgür Görpeoğlu

Özgür Görpeoğlu

Clariant (Türkiye) A.Ş. Master Planner

Özgür Görpeoğlu

Clariant (Türkiye) A.Ş. Master Planner

Son Yazıları

Bir Şirketteki Tedarik Zinciri Süreçleri ve Organizasyonu

Şirketler, uzun yıllar karlılıklarını yükseltmek için çeşilti çalışma modelleri denemişlerdir. Başlangıçta üreterek ticaret yapmak yeterliyken, yıllar geçtikçe sadece üretime odaklanmak yeterli gelmemiştir. Alırken kazanma mantığı oluşmaya başlamış, devamında satın alma politikaları gözden geçirilerek çeşitli modeller geliştirilmiştir. 1950’li yılardan gelen operasyon tecrübeleri de ilave olunca Supply Chain Management (Tedarik Zinciri Yönetimi) 2000’li yıllara yaklaşırken hızla gelişmeye başlamıştır.

SCM’ye (Tedarik Zinciri Yönetimi); müşteriye doğru ürünün, istenilen zamanda, doğru yerde, doğru fiyata, tüm tedarik ziniciri için mümkün olan en düşük maliyetle ulaşmasını sağlayan malzeme, bilgi, ve para akışının entegre yönetimi diyebiliriz.

Yani rekabet gücünü oluşturan en önemli paydaşlardan biridir.

Uzun yıllar şirketler Tedarik, Üretim ve Lojistik süreçlerinin yönetilmesini ayrı ayrı düşünseler de zamanla şirket içindeki operasyonlara süreç odaklı yaklaşım; zaman tasarrufu ve maliyetlerin aşağıya çekilmesi ile rakabet avantajının elde edilmesinde ciddi rol almıştır. Bu da iletişimi güçlerdirmek için tüm departmanları bir zincir halinde düşünmeyi beraberinde getirmiştir. Bu ihtiyaç SCM kavramlarının oluşmasına sebep olmuştur. Bu sürecin başlamasında en büyük etken, ERP sektöründeki hızlı gelişmeler olmuştur.ERP (Enterprise Resources Planning-Kurumsal Kaynak Planlama), bir kurumun tüm bölümlerini ana bilgisayar ile sistem altında toplayarak, değişik departmanların ortaklaşa veri paylaşımı sağlar. Bu ortak bilgi sistemi sayesinde, ihtiyaç duyulan tüm bilgiler bir veritabanında kurumsal çalışanların hizmetine sunulur.

SCM (Supply Chain Management)’in ise birkaç sene öncesine kadar genellikle global şirketlerin kullandığı, üretim ,sevkiyat ve lojistik süreçlerini koordine etmek için kullanılan bir organizasyon modeli olduğu düşünülmekteydi. Zamanla araştırmalar, bu organizasyonu kullanan şirketlerde müşteri memnuniyeti ve maliyetlere de olumlu etki yarattığını göstermiştir. Bundan dolayı bugün, her büyüklükte şirketin kullanmaya çalıştığı organizasyon modeli olmuştur.
SCM’ nin tam anlamıyla hayata geçirildiği şirketlerde;

  • Envanterlerin azaldığı,
  • Pazardaki değişikliklerin öngörüldüğü,
  • Sipariş karşılama oranının yükseldiği,
  • Talep tahminlerinin doğruluğunun arttığı,
  • Tedarik çevrim süresinin kısaldığı,
  • Lojistik masraflarının azaldığı,
  • Verimlilik ve kapasitenin arttığı,
  • Müşteri memnuniyetinin yükseldiği,
  • Girdilerin teminini garantileyerek, üretim devamlılığının sağlandığı,
  • Tüketici taleplerini en iyi şekilde karşılayarak kalitenin arttığı,
  • Toplam maliyetlerin azaldığı görülmüştür.

Zamanla bir çok yazılım şirketi ERP programlarının içine SCM modüllerini entegre ettiler. Bununla birlikte aşağıdaki temel fonksiyonların takibi çok kolaylaşmıştır.

  • Müşteri İlişkileri Yönetimi (Customer Relationship Management)
  • Müşteri Hizmet Yönetimi (Customer Service Management)
  • Talep Yönetimi (Demand Management)
  • Sipariş Onayı (Order Fulfillment)
  • Üretim Akış Yönetimi (Manufacturing Flow Management)
  • Satın alma (Procurement)
  • Ürün Geliştirme ve Ticarileştirme (Product Development and Commercialization)
  • İadeler (Returns)

SCM organizasyonunu başarılı kılan planlamadır(SCP/Tedarik Zinciri Planlaması).
Üretim, tedarik, ve lojistik için üç ayrı planlamaya ihtiyaç duyulur. Bu planlamalarının iyi veya kötü performansı yıl sonunda şirketlerin kâr/zarar tablosunu etkilemektedir.

ozgur gorpeoglu makale 1

Üretim planlama(Production Planning); üretilecek ürünlerin ne zaman, ne miktarda ve hangi kaynaklar ile üretilmesi gerektiğini önceden planlamaktır. Bu plan, üretim kapasitesinin verimli ve dengeli kullanılmasını sağlar. Amacı, üretim prosesinde faaliyetlerin en düşük maliyet ile gerçekleşmesini sağlamak, bunu yaparken de tüketici taleplerini zamanında karşılamaktır.

Tedarik planlaması(Supply Planning); stokta hazır olan ürünlerin zamanında müşteriye sevk edilmesi için hazırlanan plandır. Bu planların yapılmasının amacı lojistik maliyetlerini en aza indirmektir.
İki planlama için de yapılacak haftalık, yapılabiliyorsa birkaç haftalık ayrıntılı çizelge ; maliyete etkisini çok net gösterebilir.

Talep planlama(Demand Planning); müşterinin isteyeceği ürünü, miktarını ve zamanını tahmin etmek için hazırlanan plandır. Talep tahminleri ne kadar yerinde olursa ,talep planlaması o kadar başarılı olur. Bu da kaynakların verimli kullanmasını sağlamak ile beraber, müşteri taleplerinin zamanında teslim edilmesi anlamına gelir. Ekonomideki değişim ve belirsizliklerin artması ,talep planlamanın şirketlerde daha çok önem görmesine sebep olmuştur. Müşterinin talep ve isteklerinin hangi yönde gelişeceğini öngörebilmek rakebet gücünün artması demektir. Bu güce, pazarda her geçen gün daha çok ihtiyaç duyulmaktadır. Talep planlama SCM prosesinin en önemli basamağıdır.
Şirketlerin hızla geliştiği dünyada, müşteri ilişkileri kadar tedarikçi ile ilişkiler de oldukça önemli hale gelmiştir. Tedarikçi ilişkilerinin iyi yönetilmesi şirketlerin kârlılıklarını artırır.
 

  • Tedarik planlamasının en iyi şekilde yapılabilmesi için;
  • Talep planlaması yapmanın; amacı , hedefi ve sağlayacağı faydalar tanımlanmalıdır.
  • Talep planlama prosesinin etki alanları tanımlanmalıdır. (Satış,market,finans,üretim ve Demand Planner )
  • Talep planlama dönemi (3 aylık, aylık veya haftalık) , kavramları (stratejik tahmin, taktik tahmin, operasyonel tahmin), ürün hiyerarşi(ürün grubu, ürün katagorisi,renk, SKU), coğrafi hiyerarşi(Bölge,Ülke,Şehir,Müşteri) ve tahmin ayarlama tekniklerine (Bottom-up, Middle-out, Top-Down)göre tanımlanmalıdır.
  • Talep tahminini etkileyen hususlar ve girdiler tanımlanmalıdır.(Satış dataları, promosyon, günlük faktörler, yeni ürünler vs.)
  • Talep tahmin teknikleri belirlenmelidir.(Nitel veya nicel metodlar)
  • Planlamanın nasıl değerledirileceği ve hesaplama birimi belirlenmelidir.(Mean Absolute Percent Error, Weighted Mean Absolute Percent Error, Mean Squared Error )

Yukarıda yapılması beklenen hazırlıkların sonunda müşterinin hangi ürünü sipariş edeceği, miktarı ve talep edeceği zaman başarı ile tahmin edilebilir.
Yıllardır operasyon yöneticileri; müşteri hizmetleri,satış rakamları, üretim miktarı, stok seviyesi ve müşteri şikayetleri ile ilgili doğru kararlar almak için bazı araç ve tekniklerin arayışı içinde olmuşlardır.Tahminlerin başarısını yükseltmek için bir çok bilgiye ve bilgilerin değerlendirmesi için S&OP(Satış ve Operasyon Planlama) toplantıları yapılmasına ihtiyaç duyulur.

Satış ve Operasyon Planlama prosesi (S&OP), şirket kaynaklarını daha etkin kullanarak şirket kârlılığını arttırırken, zarar riskinin azalmasına yardımcı olmaktadır. Şirket bünyesinde S&OP’nin oluşturulması ve düzenli olarak takibinin yapılması, organizasyonun başarısını ve devamlılığını sağlayacaktır. S&OP toplantılarını yapmaya başlarken Değişim Yönetimi (Change Management) uygulanması, başarıyı büyük oranda etkilemektedir. Organizasyon içinde rol ve sorumlulukların iyi tanımlanması, toplantıların verimliliğini etkilemektedir. Üst yönetimin desteği, bu sürecin vazgeçilmez unsurlarındandır.

S&OP toplatıları genellikle Satış,Üretim,Lojistik ve Finans departmanlarının katılımıyla olur. Bu, başka bölümlerden katılım olmayacağı anlamına gelmez. Toplantılarda; tahminler ve talepler, yeni ürünler ve servisi, güncel piyasa durumu, fiyatlar, promosyonlar, ürün stratejisi, üretim kapasite durumu, mevcut stok durumu ve projeler değerlendirilmektedir. Bu konuların tartışılması Talep (Demand) Plan ve Tedarik (Supply) Planların oluşmasına yardımcı olacaktır. Talep ve Tedarik planı, şirketin Ana Planını (Corporate Plan) olumlu veya olumsuz etkileyecektir. Talep ve Tedarik arasında bir denge varsa, sistem çalışıyor ve kendini geliştiriyordur. Yani, sistem artık canlıdır.

ozgur gorpeoglu makale 2

Bunların dışında S&OP toplantıları şu katkıları sağlar:

  • Toplantılar, Şirket Planı ile Operasyon Planı arasında bağlantı olur. Şirket planı hep güncel kalır.
  • Kaynakların kötü kullanılması ile ortaya çıkabilecek maliyetlerin önüne geçilir.
  • Stratejik, taktik ve operasyonel planların uygulanması kolaylaşır.
  • Düzenli toplantılar, büyük resmin kolay görülmesini sağlar. Zaman içinde büyüyebilecek problemlerin hiç yaşamamasını sağlayabilir.
  • Şirketleri olumsuz etkileyen envanterler kontrol altında olacağından gereksiz kredilerin kullanılmasının önüne geçilecektir.
  • Çalışma birimleri arasındaki işbirliğini arttırır.
  • Oluşabilecek fırsatların değerlendirilmesini sağlayacaktır.
  • Toplantıya katılan birimlerin iş takibi ve özdeğerlendirme yapmalarına olanak sağlayacaktır.

ERP programına sahip, tecrübeli yöneticiler tarafından yönetilen kurumsal şirketlerde sistem iyi çalışır. Şirketler kârlılıklarını artırmak için bundan sonra da birçok uygulamalar üretecek, var olanları da geliştirecektir. Bu döngü, ticaret kavramı var olduğu sürece devam edecektir.





203 kez görüntülendi. 06.17.2019 tarihinde eklendi.
Yukarı Dön