• 13 Ağustos 2020 / Perşembe 16:43

Terlik ve Ayakkabı Üretiminde 3B Yazıcıların Devrimi

Yıllardan beri süregelen alışılmış terlik ve ayakkabı üretim yöntemlerinin sonuna mı geliyoruz?

Bu cümlenin biraz iddialı olduğunun farkındayım. Ama görünen o ki teknolojinin gelişmesi ile birlikte kullanım alanlarının çeşitliliği arttıkça alışkanlıklarımızın değişmesi gerekecek. Türkiye’de terlik ve ayakkabının doğduğu yer olan Gedikpaşa’daki ustalarımız bundan pek memnun olmayacaklardır.

1400’lü yıllarda Avrupa’da giyilmeye başlanan terlikte, tasarım olarak devrim niteliğinde sadece 1 defa büyük bir değişiklik olmuştur. Ne olduğunu biraz düşünmenizi istiyorum.

Konumuza geri dönersek şu geleneksel soruyu soralım. Bir terlik nasıl üretilir? Basitçe anlatmak gerekirse bir terlik 3 ana parçadan oluşur. Saya, şilte ve taban.

Saya; Ayağımızın üzerini kapatan, deri veya kumaştan üretilen parçadır.

Şilte; Taban ile ayağımızın arasında bulunan ayağımızın direkt temas ettiği yine deri veya kumaştan üretilen ince parçadır.

Taban; Çoğunlukla plastik türevleri veya kauçuktan imal edilen, yer ile temas halinde olan parçadır.

Bu 3 parçanın üretimi ise ayrı ayrı yapılır ya da fason olarak yaptırılır. Ardından tabanın üzerine saya ve şilte yapıştırılarak veya dikilerek monte edilir.

Üretimi basit gibi görünüyor ama emin olun bir o kadar detaylı ve zordur. Bir kere mevsim kavramı vardır. Önümüzdeki sezon (Yaz veya kış) için satışa sunulacak modeller için 6 ay önce üretime başlanır ve sezon başlamadan 1 ay önce tüm üretim ve lojistik operasyonları tamamlanarak ürünler raflarda yerlerini almak zorundadır. Bunun yanında yüksek hacimli kullanım olduğu için deri, kumaş, plastik ve kauçuk hammadde tedariği çok uzun sürmektedir. Bir terlik veya ayakkabı modeli onlarca farklı ayak numarası için üretileceğinden her bir numara için ürün reçetelerinde hammadde kullanım miktarları özenle tanımlanmalıdır. Üretim rotaları ise fireye mahal vermeden incelikle yönetilmeli ve takip edilmelidir. Üretim miktarları çok yüksek olduğu için reçete veya rotada yapılacak bir hata –eğer düzeltilemez ise- o model için yapılan tüm üretimin çöpe gitmesine sebep olabilir.

Sizi daha fazla sıkmadan üretim detaylarını burada bitirip 3B yazıcılara devam edelim.

Son birkaç yıldır 3B yazıcılar ile ilgili büyük gelişmeler meydana geliyor. Otomotivden sağlığa, savunma sanayinden makine üretimine kadar birçok sektörde yedek parçalar 3B yazıcılar ile üretilmeye başlandı.

Ama bir yıl içinde bir biri ardına yapılan duyurular bir sektöre daha 3B yazıcıların damga vuracağını gösteriyor. Adidas ve Nike firmaları 3B yazıcı ile üretilen ayakkabılarını 2018 yılı içinde satışa sunacaklarını açıkladılar. Reebok markasının hali hazırda satışa sunduğu birkaç model var.

Terlik ve ayakkabı sektörü için oyunun kuralları değişiyor. Değişime ayak uyduran hayatta kalacak. Değişim ile ilgili çok beğendiğim bir anekdot var. Timsahlar, dinozorlar ile aynı çağda yaşamıştır. Peki nasıl oluyor da dinozorların soyu tükenmişken suda ve karada hızlı olmayan, yukarıdan gelecek saldırılara karşı bir savunma sistemi bulunmayan timsah günümüze kadar varlığını devam ettirebilmiştir? Timsahlar doğada meydana gelen ani değişimlere uyum sağlamışladır. Bu değişime ister göktaşı, ister havanın ısınması ya da soğuması diyelim. Timsahlar bir şekilde hayatta kalmanın yolunu bulmuşlardır.

Başka bir örneğe geçelim. 1980’li yıllarda biri çıkıp “Polaroid iflas edecek” deseydi muhtemelen alay konusu olacaktı. Öyle ya, özel gözlük camlarının mucidi ve binlerce patente sahip olan, döneminde her türlü yeniliğin öncüsü olan Polaroid nasıl iflas edecekti? Ama 2000’li yılların başında ortaya çıkan dijital fotoğraf devrimine ayak uyduramadığı için defalarca iflas açıklaması yapan Polaroid artık yok gibi. Peki işler nasıl buraya kadar geldi? Dijital fotoğraf devrimini uygulamak için Polaroid’in parası ve yetenekli mühendisleri yok muydu? Fazlasıyla vardı.

Sektör lideri şirket hayatına devam ederken dünyanın bir yerinde kendisi ile ilgili olan ya da olmayan bir şey ortaya çıkıyor. Lider şirket önce bunu bir fırsat veya tehdit olarak önemsemiyor. Yeni ortaya çıkan şey belli bir eşik değeri geçtikten sonra kendi kurallarını oluşturmaya başlıyor. Lider şirket uyum sağlamakta geciktiği için fırsatı kaçırıyor ve önlem de almadığı için yeni ortaya çıkan şey lider şirketin sonunu getiriyor.

Şimdi ben çıtayı yükseltip “2020’li yılların ortalarında Apple iflas edecek” cümlesini kursam gerçekleşmeyeceğini kim söyleyebilir? Kendini tekrar etmeye başlayan Apple şirketinin son dönemde tanıtımını yaptığı mobil telefonların birbirinden farkı var mı? Önceleri duyurusu yapılır yapılmaz Iphone 4 veya 5 modelini herkes almaya çalışırken Iphone X modelinin istenilen satış rakamına ulaşamadığı bir sır değil.

3B yazıcıların da terlik ve ayakkabı sektöründe geleneksel yöntemler ile üretim yapan lider şirketlerin sonunu getirmeyeceğini kim savunabilir? Çinli üreticiler dahi 3B yazıcılar ile terlik ve ayakkabı üretmeye başladıysa bizim için de bu işin ucundan tutmanın zamanı geldi.

Henüz bir şey kaçırmadık, an itibari ile 3B yazıcıların fiyatları arzu edilen seviyede değil. Üretim esnasında istenilen hıza da henüz ulaşılamadı. Ama 3B yazıcılarda gelişim ve ilerleme korkunç bir hızla devam ediyor. Çok kısa bir süre sonra fiyat ve hız eşiği geçilecek. Şimdiden 3B yazıcı için ARGE çalışmasına başlayan terlik ve ayakkabı üreticileri geleceği kucaklayacak. Terlik ve ayakkabıüreticilerimizin vakit kaybetmeden 3B yazıcı ile üretim yapmayı öğrenmeye, deneyimlemeye başlamaları gerekiyor. Bu günden edinmeye başlayacakları know-how gelecekte onlara bambaşka bir dünyanın kapılarını açacaktır. Tabii ki ilk çalışma sonuçları istenilen verimliliğe ulaşamayacak. Şu anda 3B yazıcı için maliyet ve verimlilik parametreleri geleneksel yöntemlerin uzağında kalacaktır.

Her şeye rağmen maliyet ve verimlilik istenen düzeyde olmasa dahi, kişiye özel ürün geliştirilmesi yapılarak ilk denemeler gerçekleştirilebilir. Müşteriler, renkler ve tasarımlarda istedikleri değişiklikleri yaparak özelleştirilmiş bir ürün oluşturabilir. Kendileri veya hediye etmek istedikleri biri için terliklerin üzerine istedikleri yazıyı yazdırabilir.

Daha da ileri giderek, hatta terlik ve ayakkabı üreticilerini tehdit altında bırakarak gelecekte herkesin evine bir 3B yazıcı alarak hobi olarak kendi terlik ve ayakkabılarını tasarlayıp üretebileceklerini söyleyebiliriz. Olmaz mı diyorsunuz? Unutmayalım ki 1977 yılında Digital Equipment kurucusu Ken Olsen “İnsanların evlerine bilgisayar almaları için bir neden göremiyorum” demiştir. 2011 yılındaki vefatına dek çok defa “Dilimi eşek arısı soksaydı da bu cümleyi kurmasaydım” diye düşündüğüne eminim.

Yine 3B yazıcılar ile günümüzde adından sıkça söz ettiren IOT konusunu birleştirip farklı çözümler arayışına gidebiliriz. İnternet üzerinden alınan özel tasarım bir sipariş kontrol edildikten sonra otomatik olarak 3B yazıcıya gönderilip en kısa zamanda üretime başlanabilir. 3B yazıcılar ve IOT konusu ise başka bir yazıda ele alınabilir.

Geleceği gören bir girişimci sadece 3B yazıcılar ile üretilen terlik, ayakkabı ve giysi satışı yapan bir internet sitesi kurdu bile. https://3dshoes.com/

Şimdi 3B yazıcıların terlik ve ayakkabı sektöründe nasıl kullanılmaya başlandığı ile ilgili kısa bir yolculuğa çıkalım.

Alttaki resimlerde ilk üretilen örnekleri görebilirsiniz. Bu örnekler ne zaman mı üretildi? 2015 yılında. Pek hayallerimizdeki gibi değil.
yy makale 1yy makale 2

 

Daha önce de yazdığım gibi ilerleme ve gelişim korkunç bir hızla devam ediyor. 2018 yılında Adidas tarafından satışa çıkacak 3B yazıcı ile üretilen ayakkabı modeli. Sadece 3 yılda gelinen nokta muazzam.
yy makale 3

 

Başka bir marka tarafından 3B yazıcı ile üretilen fütüristik bir tasarım.
yy makale 4

 

HP şirketi de bu işe el atıyor ve kişiye özel ayakkabı üretimi için merkezler kuruyor. HP FitStation.
yy makale 5yy makale 6

 

3B yazıcı ile üretilen WIIV marka terlik, astar ve şilteler.
yy makale 7

yy makale 8
 

 

Önümüzdeki on yıl içinde en 3B yazıcıların fiyatı 50’de 1’e düşecek. Bu 50.000 USD tutarındaki bir 3B yazıcının fiyatının 1.000 USD seviyesine düşmesi demek. Yine on yıl içinde 3B yazıcıların 100 kat daha hızlı hale geleceği öngörülüyor.

Bu oranlar ilk başta inanılmaz gibi görünse de teknolojideki ilerleme göz önüne alındığında imkânsız değil.

Bu arada terlikteki tek büyük devrimin ne olduğunu düşündüyseniz cevabı veriyorum. Evet, parmak arası terlik.

Saygılarımla…





152 kez görüntülendi. 06.17.2019 tarihinde eklendi.
Yukarı Dön