Türkiye, vatandaşların yapay zekâ konusundaki bilgi ve farkındalık düzeylerini e-Devlet üzerinden ölçmeye hazırlanıyor. Oluşturulacak değerlendirme sistemiyle kullanıcılar yapay zekâ okuryazarlık seviyelerini görebilecek ve sonuçlarına göre uygun eğitim programlarına yönlendirilecek. Ulusal Yapay Zekâ Okuryazarlığı Programı kapsamında iki yılın sonunda en az 5 milyon kişiye ulaşılması hedefleniyor.
Türkiye’de yapay zekâ okuryazarlığının toplum genelinde artırılmasına yönelik yeni bir uygulama hazırlanıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen 2026–2030 dönemi Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında, vatandaşların yapay zekâ alanındaki bilgi ve farkındalık düzeylerini belirleyebilecekleri e-Devlet üzerinden erişilebilir bir değerlendirme sistemi oluşturulacak.
Anadolu Ajansının 28 Ağustos 2026 tarihli haberine göre sistemi kullanan kişiler yapay zekâ okuryazarlık seviyelerini ölçebilecek. Değerlendirme sonucunda kullanıcıların mevcut bilgi düzeyleri ve ihtiyaçları dikkate alınarak uygun eğitim programlarına yönlendirilmesi planlanıyor. Böylece başlangıç seviyesinden ileri düzeye uzanan farklı eğitim seçeneklerinin sunulması öngörülüyor.
Eğitimler Ücretsiz Olacak
Değerlendirme sisteminin Ulusal Yapay Zekâ Okuryazarlığı Programı ile birlikte çalışması planlanıyor. Programa katılım için teknik bilgi şartı aranmayacak. Ücretsiz çevrim içi içeriklerin yanı sıra yüz yüze eğitim ve atölyelerin de düzenlenmesi öngörülüyor.
Dijital eğitim içeriklerine e-Devlet ve Eğitim Bilişim Ağı (EBA) başta olmak üzere mevcut kanallar üzerinden erişilebilecek. Yüz yüze eğitim ve atölyeler ise halk kütüphaneleri ve toplum merkezleri gibi noktalarda gerçekleştirilecek. Programın çocuklardan gençlere, çalışanlardan ileri yaştaki vatandaşlara kadar toplumun farklı kesimlerine ulaşması amaçlanıyor.
Eğitimlerde yalnızca yapay zekâ araçlarının kullanımına değil, teknolojinin sunduğu imkânlar ve beraberinde getirdiği risklere ilişkin farkındalığın geliştirilmesine de odaklanılacak. Hedef, yapay zekâ araçlarının günlük yaşamda güvenli, sorumlu ve verimli biçimde kullanılmasına yönelik temel bilgi ve farkındalık kazandırmak.
İlk Yıl 1,5 Milyon, İki Yılda En Az 5 Milyon Kişi
Ulusal Yapay Zekâ Okuryazarlığı Programı için belirlenen hedeflerin ölçeği dikkat çekiyor. Programın ilk yılında 1,5 milyon vatandaşın eğitimlere katılması, iki yılın sonunda ise en az 5 milyon kişiye ulaşılması öngörülüyor.
Beş milyon kişilik hedef, Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı'nın 13 Haziran 2026’da açıklanması sırasında da duyurulmuştu. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının resmi açıklamasına göre 81 ilde yapay zekâ okuryazarlığı atölyelerinin hayata geçirilmesi ve iki yılda 5 milyon vatandaşın eğitim alması hedefleniyor.
Plan, toplum genelindeki yapay zekâ okuryazarlığının yanı sıra daha uzman insan kaynağının geliştirilmesine yönelik hedefler de içeriyor. Bu kapsamda 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ile 100 bin yapay zekâ uygulama profesyonelinin yetiştirilmesi hedefleniyor. Anadolu Ajansı ayrıca 100 bin uygulama profesyonelinin mikro yeterlilik ve sektörel sertifika programlarını tamamlamasının planlandığını bildiriyor.
Kurumlar Açısından Neden Önemli?
Yapay zekâ okuryazarlığının gündeme gelmesi yalnızca bireysel teknoloji kullanımı açısından değil, kurumların yapay zekâyı iş süreçlerine nasıl dahil edeceği açısından da önem taşıyor.
Bu konu Türkiye’ye özgü bir gündem de değil. Avrupa Birliği Yapay Zekâ Yasası’nın yapay zekâ okuryazarlığına ilişkin 4. maddesi, yapay zekâ sistemlerinin sağlayıcıları ve kullanıcı konumundaki kuruluşların, çalışanlarının ve kendi adlarına bu sistemlerle çalışan kişilerin yapay zekâ okuryazarlığını geliştirmeye yönelik önlemler almasını öngörüyor. Avrupa Komisyonu ayrıca bunun çalışanların belirli bir seviyede yapay zekâ bilgisine sahip olduğunun ölçülmesi zorunluluğu anlamına gelmediğini açıkça belirtiyor.
Türkiye’de planlanan e-Devlet değerlendirme sistemi ile Avrupa Birliği’ndeki düzenleyici yaklaşım birbirinden farklı uygulamalar olsa da yapay zekâ okuryazarlığının hem vatandaşlar hem de çalışanlar için giderek daha görünür bir yetkinlik alanına dönüştüğünü gösteriyor.
Türkiye’de kurulacak sistemin nasıl ölçüm yapacağı, değerlendirmede hangi kriterlerin kullanılacağı ve uygulamanın ne zaman erişime açılacağı konusunda ise şu aşamada kamuoyuna açıklanmış ayrıntılar bulunmuyor. Bu nedenle sistemin işleyişine ilişkin daha ileri değerlendirmeler için uygulama detaylarının açıklanmasını beklemek gerekiyor.
Bu haber; Anadolu Ajansının 28 Ağustos 2026 tarihli “Yapay zekâ okuryazarlık seviyesi e-Devlet üzerinden ölçülecek” haberi, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 13 Haziran 2026 tarihli Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı açıklaması ve Avrupa Komisyonunun AI literacy düzenlemelerine ilişkin güncel açıklamaları kullanılarak hazırlanmıştır.
İlgili Linkler: