ERP dediğimizde uzun yıllar boyunca aklımıza şirketin verilerini tek bir yerde toplamak, süreçleri takip etmek ve yöneticilere rapor sunmak geldi. Bugün hâlâ bunlar ERP’nin temel görevleri. Ancak işletmelerin ihtiyaçları değiştikçe ERP’den beklentiler de değişiyor.

Artık yöneticiler sadece “Ne oldu?” sorusunun cevabını görmek istemiyor. “Neden oldu?”, “Bundan sonra ne olacak?” ve “Ne yapmalıyız?” sorularına da hızlı cevap bulmak istiyor.

Tam da bu noktada yapay zekâ modelleri hayatımıza girmeye başladı. Biz de Aksan Yazılım olarak bu değişime hızlı adapte olduk ve olmaya devam ediyoruz. Çünkü yapay zekâ artık yalnızca teknoloji dünyasının konuştuğu bir konu değil. Günlük hayatın birçok noktasında kullanılan, uzun süren işlemleri kısaltan ve bilgiye ulaşmayı kolaylaştıran bir araç haline geldi.

Burada asıl önemli olan yapay zekânın hayatımıza girmiş olması değil, bizim onu nasıl kullandığımız.

Aksan Yazılım olarak artık ERP yazılımlarının sadece düzenli veri tutup bunları raporlamasını yeterli görmüyoruz. ERP’nin elindeki veriyi yorumlamasını, farklı veriler arasındaki ilişkileri kurmasını ve işletmeye geleceğe yönelik öngörüler sunmasını hedefliyoruz. Çalışmalarımızı da bu yönde şekillendiriyoruz.

Bir ERP sisteminde satışlardan satınalmalara, stok hareketlerinden üretim emirlerine, maliyetlerden tahsilat ve ödemelere kadar çok büyük miktarda veri oluşuyor. Ancak bu verilerin sisteme kaydedilmiş olması tek başına yeterli değil. Önemli olan bu verinin işletmeye ne anlattığını ortaya çıkarabilmek.

Örneğin bir işletmenin son altı ayda belirli bir hammaddenin fiyatında sürekli artış yaşadığını düşünelim. Geleneksel bir ERP bunu raporlayabilir. Kullanıcı raporu açar, verileri inceler ve artışı kendisi fark eder. Bir sonraki aşamada ise ERP’nin bunu kendisinin fark edebilmesi gerektiğini düşünüyoruz.

Sistem, “Bu hammaddenin maliyeti son dönemde yükseliyor ve bu durum şu ürünlerin maliyetini doğrudan etkiliyor” diyebilmeli. Hatta mevcut eğilimi değerlendirerek önümüzdeki döneme ilişkin olası maliyet değişimleri konusunda öngörüler sunabilmeli.

Bu yaklaşımı yalnızca yöneticiler için düşünmüyoruz. ERP’yi kullanan personelin günlük iş süreçlerini de mümkün olduğunca kolaylaştırmayı önemsiyoruz.

Bir personelin gün içerisinde yaptığı işlemlere baktığımızda ciddi miktarda zamanın veri aramak, aynı bilgiyi farklı ekranlara girmek, rapor hazırlamak veya geçmiş işlemleri kontrol etmekle geçtiğini görüyoruz.

Burada kendimize şu soruyu soruyoruz: Bu işi personel daha kısa sürede nasıl yapabilir?

Bir raporu hazırlamak için 30 dakika harcamak yerine birkaç dakika içerisinde sonuç alınabilir mi? Aynı bilginin farklı ekranlara tekrar tekrar girilmesi önlenebilir mi? Kullanıcının hangi işlemlerde daha fazla hata yaptığı sistem tarafından tespit edilebilir mi?

Örneğin bir personel belirli bir işlemde sürekli hata yapıyorsa bunun yalnızca bir hata kaydı olarak kalması yerine, sistem tarafından anlamlandırılarak yöneticinin karşısına çıkarılmasını önemli görüyoruz. Benzer şekilde sürekli tekrarlanan işlemlerin daha kısa sürede gerçekleştirilebilmesi için sistem öneriler sunabilmeli.

Buradaki amacımız insanı sistemden çıkarmak değil; insanın zamanını daha değerli işlere ayırmasını sağlamak. ERP’nin personelin yerine çalışmasından çok, personelin daha verimli çalışmasına yardımcı olmasını önemsiyoruz.

Üretim tarafında da yapay zekânın önemli fırsatlar oluşturduğuna inanıyoruz. Üretim planları, ürün ağaçları, stoklar, siparişler, iş emirleri, makine kapasiteleri ve geçmiş üretim verileri birlikte değerlendirildiğinde işletmenin gelecekte karşılaşabileceği birçok durum önceden görülebilir.

Örneğin mevcut stok miktarı bugün yeterli olabilir. Ancak açık siparişler ve üretim planı değerlendirildiğinde birkaç hafta sonra hammadde ihtiyacı ortaya çıkabilir. ERP bu ihtiyacı önceden gösterirse işletme satınalma kararını daha erken verebilir.

İnşaat ve proje yönetiminde de benzer bir yaklaşım mümkün. Bir projenin bütçesi, gerçekleşen giderleri, satınalmaları, taşeron hakedişleri ve nakit akışı birlikte değerlendirildiğinde projenin gelecekteki durumu hakkında önemli bilgiler elde edilebilir.

Bir gider kalemi planlanandan hızlı artıyorsa sistem bunu fark ederek yöneticiyi zamanında uyarabilmeli. Böylece problem büyüdükten sonra müdahale etmek yerine daha erken önlem alınabilir.

Tabii burada önemli bir konu daha var. Yapay zekâya ne kadar hızlı adapte olursak olalım, bunu kontrolsüz yapmak doğru değil. ERP sistemleri finansal bilgilerden müşteri verilerine, maliyetlerden üretim planlarına kadar işletmelerin en kritik verilerini barındırıyor.

Bu nedenle Aksan Yazılım olarak yapay zekâ çalışmalarımızda güvenlik, yetkilendirme ve doğru veri kullanımını en az teknolojinin kendisi kadar önemsiyoruz.

Çünkü bize göre iyi bir yapay zekâ uygulaması sadece hızlı cevap veren bir uygulama değildir. Doğru veriyi kullanan, işletmenin süreçlerini anlayan ve doğru zamanda doğru bilgiyi sunabilen uygulamadır.

Önümüzdeki dönemde ERP anlayışının önemli ölçüde değişeceğine inanıyorum. Daha fazla ekran ve daha fazla rapor yerine, daha akıllı ve daha kolay kullanılan sistemler ön plana çıkacak.

Biz Aksan Yazılım olarak ERP çözümlerimizi bu dönüşüme göre geliştirmek ve müşterilerimizin iş yapış şekillerini daha verimli hale getirmek istiyoruz.

Yapay zekâyı kurumsal süreçlerden tamamen ayrı düşünmenin giderek zorlaştığına inanıyorum. Burada önemli olan yapay zekâyı kullanıp kullanmamak değil, onu işletmenin süreçlerine ne kadar doğru adapte edebildiğimiz.

Bizim hedefimiz çok net: ERP sadece veriyi tutmasın. Veriyi anlasın. Sadece raporlamasın. Yorumlasın. Sadece geçmişi göstermesin. Geleceği öngörmeye yardımcı olsun. Ve en önemlisi, çalışanların ve yöneticilerin işini daha kolay, daha hızlı ve daha verimli hale getirsin. Çünkü bize göre ERP’nin geleceği daha fazla veri toplamakta değil, eldeki veriden daha fazla anlam çıkarmakta.